Powietrze w instalacji CO to jeden z najczęstszych problemów w systemach grzewczych. Objawia się bulgotaniem w grzejnikach, nierównym grzaniem, spadkami ciśnienia lub koniecznością częstego odpowietrzania instalacji.

Wielu użytkowników zakłada, że to normalne i co jakiś czas trzeba odpowietrzyć grzejniki. W rzeczywistości dobrze wykonana i szczelna instalacja centralnego ogrzewania nie powinna stale łapać powietrza.

Jeżeli powietrze w instalacji CO pojawia się regularnie, oznacza to, że gdzieś w układzie istnieje przyczyna. Samo odpowietrzanie usuwa tylko objaw – nie rozwiązuje problemu.

Co robi powietrze w instalacji?

Obecność powietrza w instalacji CO powoduje wiele problemów technicznych. Nawet niewielka ilość gazów w obiegu może znacząco pogorszyć pracę systemu grzewczego.

Najczęstsze objawy to:

• niedogrzane grzejniki,
• hałas i bulgotanie w instalacji,
• spadki ciśnienia,
• gorsza praca pompy,
• nierównomierne grzanie instalacji,
• większe zużycie gazu.

Powietrze zbiera się najczęściej w najwyższych punktach instalacji. W efekcie część grzejnika pozostaje zimna, a przepływ wody zostaje ograniczony.

To nie tylko problem komfortu. Powietrze w instalacji przyspiesza także korozję elementów stalowych.

1. Nieszczelności instalacji

Najczęstszą przyczyną pojawiania się powietrza w instalacji CO są niewielkie nieszczelności. Co ważne – nie zawsze musi być widoczny wyciek wody. Czasami instalacja zasysa powietrze przy spadkach ciśnienia, nawet jeśli woda nie kapie na zewnątrz.

Wystarczy:

• mikropęknięcie rury,
• poluzowany gwint,
• zużyta uszczelka,
• niedokręcony zawór.

W takich miejscach woda może nie wyciekać, ale powietrze potrafi dostać się do instalacji.

2. Zbyt niskie ciśnienie w instalacji CO

Jeżeli ciśnienie w instalacji CO spada poniżej 1 bara, instalacja zaczyna zasysać powietrze. Najczęściej dzieje się to w najwyższych punktach instalacji – na przykład na piętrze lub w najwyższych grzejnikach.

Skutki są typowe:

• grzejniki na górze domu ciągle się zapowietrzają,
• instalacja bulgocze,
• konieczne jest częste odpowietrzanie.

Dlatego prawidłowe ciśnienie w instalacji CO jest jednym z podstawowych warunków stabilnej pracy systemu grzewczego.

3. Uszkodzone lub źle ustawione naczynie przeponowe

Naczynie przeponowe stabilizuje ciśnienie w instalacji i kompensuje rozszerzalność cieplną wody.

Jeżeli naczynie jest:

• puste,
• uszkodzone,
• źle ustawione,

ciśnienie w instalacji zaczyna się wahać. W takich warunkach gazy rozpuszczone w wodzie łatwo się wydzielają i powstaje powietrze w instalacji CO.

Często objawem jest jednocześnie:

• wzrost ciśnienia podczas grzania,
• spadek ciśnienia po ostygnięciu instalacji.

4. Świeża woda w instalacji

Każde dopuszczenie wody do instalacji wprowadza do niej:

• tlen,
• gazy rozpuszczone,
• minerały.

Podczas podgrzewania wody gazy zaczynają się uwalniać. To zjawisko nazywa się odgazowaniem. Jeżeli instalacja nie posiada dobrej separacji powietrza, mikropęcherze zaczynają krążyć w obiegu i zbierają się w grzejnikach.

Dlatego częste dopuszczanie wody prowadzi do ciągłego zapowietrzania instalacji.

5. Zjawisko odgazowania

Nawet w idealnie szczelnej instalacji może pojawić się powietrze w instalacji CO. Powodem jest fizyka.

W zimnej wodzie gazy są rozpuszczone. Podczas podgrzewania ich rozpuszczalność maleje i zaczynają się wydzielać w postaci mikropęcherzy. Jeżeli instalacja nie posiada separatora powietrza, pęcherze krążą w obiegu i zbierają się w najwyższych punktach systemu.

Dlatego w nowoczesnych instalacjach coraz częściej stosuje się separatory powietrza.

6. Błędy hydrauliczne instalacji

Czasami powietrze w instalacji CO nie wynika z nieszczelności ani z ciśnienia, lecz z błędów montażowych.

Najczęstsze problemy to:

• niewłaściwe spadki rur,
• „syfony” w instalacji,
• brak odpowietrzników w najwyższych punktach,
• źle poprowadzone przewody.

W takich miejscach powietrze zatrzymuje się i nie ma możliwości wydostania się z instalacji. Efektem jest ciągłe zapowietrzanie grzejników.

7. Korozja instalacji

W starszych instalacjach stalowych powietrze w instalacji CO może powstawać także w wyniku reakcji chemicznych. Podczas korozji metalu powstają gazy, w tym wodór. W efekcie instalacja zaczyna sama „produkować” powietrze.

W takich przypadkach odpowietrzanie nie rozwiązuje problemu – konieczne jest oczyszczenie instalacji oraz jej zabezpieczenie inhibitorami korozji.

Dlaczego samo odpowietrzanie nie rozwiązuje problemu?

Odpowietrzanie usuwa tylko powietrze, które już znajduje się w instalacji. Jeżeli przyczyna nie zostanie usunięta, powietrze w instalacji CO pojawi się ponownie. Czasami nawet po kilku dniach lub tygodniach. Dlatego przy częstym zapowietrzaniu instalacji zawsze należy szukać źródła problemu.

Jak zapobiegać zapowietrzaniu się instalacji CO?

Aby ograniczyć pojawianie się powietrza w instalacji CO, instalacja powinna być:

• szczelna,
• prawidłowo odpowietrzona,
• wyposażona w separator powietrza,
• zabezpieczona inhibitorami korozji,
• utrzymywana przy właściwym ciśnieniu.

W nowoczesnych instalacjach bardzo skutecznym rozwiązaniem jest zastosowanie separatora powietrza, który usuwa powietrze krążące w instalacji.

Podsumowanie

Powietrze w instalacji CO nie jest zjawiskiem normalnym. Jeżeli grzejniki regularnie się zapowietrzają, oznacza to problem w instalacji.

Najczęstsze przyczyny to nieszczelności, zbyt niskie ciśnienie, uszkodzone naczynie przeponowe, częste dopuszczanie wody lub brak separacji powietrza.

Usunięcie przyczyny problemu jest znacznie skuteczniejsze niż ciągłe odpowietrzanie instalacji. Dzięki temu system grzewczy pracuje ciszej, stabilniej i zużywa mniej energii.